(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 167

॥ శ్రీః ॥
5.167. అధ్యాయః 167
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ దుర్యోధనసైన్యస్య రథాతిరథసంఖ్యానం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ। 5-167-0x(3871)(37620)
శకునిర్మాతులస్తేఽసౌ రథ ఏకో నరాధిప।
ప్రయుజ్య పాండవైర్వైరం యోత్స్యతే నాత్ర సంశయః ॥ 5-167-1(37621)
ఏతస్య సేనా దుర్ధర్షా సమరే ప్రతియాయినః।
వికృతాయుధభూయిష్ఠా వాయువేగసమా జవే ॥ 5-167-2(37622)
ద్రోణపుత్రో మహేష్వాసః సర్వానేవాతిధన్వినః ।
సమరే చిత్రయోధీ చ దృఢాస్త్రశ్చ మహారథః ॥ 5-167-3(37623)
ఏతస్య హి మహారాజ యథా గాండీవధన్వనః।
శరాసనవినిర్ముక్తాః సంసక్తా యాంతి సాయకాః ॥ 5-167-4(37624)
నైష శక్యో మయా వీరః సంఖ్యాతుం రథసత్తమః ।
నిర్దహేదపి లోకాంస్త్రీనిచ్ఛన్నేష మహారథః ॥ 5-167-5(37625)
క్రోధస్తేజశ్చ తపసా సంభృతోశ్రమవాసినాం ।
ద్రోణేనానుగృహీతశ్చ దివ్యైరస్త్రైరుదారధీః ॥ 5-167-6(37626)
దోషస్త్వస్య మహానేకో యేనైవ భరతర్షభ ।
న మే రథో నాతిరథో మతః పార్థివసత్తమ ॥ 5-167-7(37627)
జీవితం ప్రియమత్యర్థమాయుష్కామః సదా ద్విజః ।
న హ్యస్య సదృశః కశ్చిదుభయోః సేనయోరపి ॥ 5-167-8(37628)
హన్యాదేకరథేనైవ దేవానామపి వాహినీం ।
వపుష్మాంస్తలఘోషేణ స్ఫోటయేదపి పర్వతాన్ ॥ 5-167-9(37629)
అసంఖ్యేయగుణో వీరః ప్రహంతా దారుణద్యుతిః।
దండపాణిరివాసహ్యః కాలవత్ప్రచరిష్యతి ॥ 5-167-10(37630)
యుగాంతాగ్నిసమః క్రోధాత్సింహగ్రీవో మహాద్యుతిః ।
ఏష భారత యుద్ధస్య పృష్ఠం సంశయమిష్యతి ॥ 5-167-11(37631)
పితా త్వస్య మహాతేజా వృద్ధోఽపి యువభిర్వరః ।
రణే కర్మ మహత్కర్తా అత్ర మే నాస్తి సంశయః ॥ 5-167-12(37632)
అస్త్రవేగానిలోద్భూతః సేనాకక్షేంధనోత్థితః ।
పాండుపుత్రస్య సైన్యాని ప్రధక్ష్యతి రణే ధృతః ॥ 5-167-13(37633)
రథయూథపయూథానాం యూథపోఽయ నరర్షభః ।
భరద్వాజాత్మజః కర్తా కర్మ తీవ్రం హితం తవ ॥ 5-167-14(37634)
సర్వమూర్ధాభిషిక్తానామాచార్యః స్థవిరో గురుః ।
గచ్ఛేదంతం సృంజయానాం ప్రియస్త్వస్య ధనంజయః ॥ 5-167-15(37635)
నైష జాతు మహేష్వాసః పార్థమక్లిష్టకారిణం ।
హన్యాదాచార్యకం దీప్తం సంస్మృత్య గుణనిర్జితం ॥ 5-167-16(37636)
శ్లాఘతే యం సదా వీర పార్థస్య గుణవిస్తరైః ।
పుత్రాదభ్యధికం చైనం భారద్వాజోఽనుపశ్యతి ॥ 5-167-17(37637)
హన్యాదేకరథేనైవ దేవగంధర్వమానుషాన్ ।
ఏకీభూతానపి రణే దివ్యైరస్త్రైః ప్రతాపవాన్ ॥ 5-167-18(37638)
పౌరవో రాజశార్దూలస్తవ రాజన్మహారథః ।
మతో మమ రథోదారః పరవీరరథారుజః ॥ 5-167-19(37639)
స్వేన సైన్యేన మహతా ప్రతపఞ్శత్రువాహినీం।
ప్రధక్ష్యతి స పాంచాలాన్కక్షమగ్నిగతిర్యథా ॥ 5-167-20(37640)
సత్యశ్రవా రథస్త్వేకో రాజపుత్రో బృహద్బలః।
తవ రాజన్రిపుబలే కాలవత్ప్రచరిష్యతి॥ 5-167-21(37641)
ఏతస్య యోధా రాజేంద్ర విచిత్రకవచాయుధాః ।
విచరిష్యంతి సంగ్రామే నిన్ఘంతః శాస్త్రవాంస్తవ ॥ 5-167-22(37642)
వృషసేనో రథస్తేఽగ్ర్యః కర్ణపుత్రో మహారథః ।
ప్రధక్ష్యతి రిపూణాం తే బలం తు బలినాం వరః ॥ 5-167-23(37643)
జఘసంధో మహాతేజా రాజన్రథవరస్తవ ।
త్యక్ష్యతే సమరే ప్రాణాన్మాధవః పరవీరహా ॥ 5-167-24(37644)
ఏష యోత్స్యతి సంగ్రామే గజస్కంధవిశారదః ।
రథేన వా మాహబాహుః క్షపయఞ్శత్రువాహినీం ॥ 5-167-25(37645)
రథ ఏష మహారాజ మతో మే రాజసత్తమ।
త్వదర్థే త్యక్ష్యతే ప్రాణాన్సహసైన్యో మహారణే ॥ 5-167-26(37646)
ఏష విక్రాంతయోధీ చ చిత్రయోధీ చ సంగరే ।
వీతభీశ్చాపి తే రాజఞ్శత్రుభిః సహ యోత్స్యతే ॥ 5-167-27(37647)
బాహ్లీకోఽతిరథశ్చైవ సమరే చానివర్తనః ।
మమ రాజన్మతో యుద్ధే శూరో వైవస్వతోపమః ॥ 5-167-28(37648)
న హ్యేష సమరం ప్రాప్య నివర్తేత కథంచన।
యథా సతతగో రాజన్స హి హన్యాత్పరాన్రణే ॥ 5-167-29(37649)
సేనాపతిర్మహారాజ సత్యవాంస్తే మహారథః ।
రణేష్వద్భుతకర్మా చ రథీ పరరథారుజః ॥ 5-167-30(37650)
ఏతస్య సమరం దృష్ట్వా న వ్యథాస్తి కథంచన ।
ఉత్స్మయన్నుత్పతత్యేష పరాన్రథపథే స్థితాన్ ॥ 5-167-31(37651)
ఏష చారిషు విక్రాంతః కర్మ సత్పురుషోచితం ।
కర్తా విమర్దే సుమహత్త్వదర్థే పురుషోత్తమః ॥ 5-167-32(37652)
అలంబుసో రాక్షసేంద్రః క్రూరకర్మా మహారథః ।
హనిష్యతి పరాన్రాజన్పూర్వవైరమనుస్మరన్ ॥ 5-167-33(37653)
ఏష రాక్షససైన్యానం సర్వేషాం రథసత్తమః ।
మాయావీ దృఢవైరశ్చ సమరే విచరిష్యతి ॥ 5-167-34(37654)
ప్రాగ్జ్యోతిషాధిపో వీరో భగదత్తః ప్రతాపవాన్ ।
గజాంకుశధరశ్రేష్ఠో రథే చైవ విశారదః ॥ 5-167-35(37655)
ఏతేన యుద్ధమభవత్పురా గాండీవధన్వనః ।
దివసాన్సుబహూన్రాజన్నుభయోర్జయగృద్ధినోః ॥ 5-167-36(37656)
తతః సఖాయం గాంధారే మానయన్పాకశాసనం ।
అకరోత్సంవిదం తేన పాండవేన మహాత్మనా ॥ 5-167-37(37657)
ఏష యోత్స్యతి సంగ్రామే గజస్కంధవిశారదః ।
ఐరావతగతో రాజా దేవానామివ వాసవః ॥ ॥ 5-167-38(37658)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి రథాతిరథసంఖ్యానపర్వణి సప్తషష్ట్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-167-6 ఆశ్రమవాసినామృషీణాం క్రోధస్తేజశ్వ తయోః సముదాయరూప ఇత్యర్థః ॥
5-167-11 పృష్ఠం శేషం ॥
5-167-31 ఉత్స్మయన్ హృష్యన్ ॥
5-167-37 సంవిదం మైత్రీం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.